Bookmark

Bookmark this Blog

Saturday, September 12, 2015

मागील तलाठी परीक्षेचा पेपर

तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच (भाग - 1)

विषय : गणित (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1. एका वर्षी जागतिक कामगार दिन बुधवारी आला तर त्यावर्षीचा नाताळ कोणत्या वारी आला असेल ?

बुधवार        गुरुवार         शुक्रवार         यापैकी नाही

उत्तर: बुधवार   
  
2. दुपारी २ वाजून ४० मिनिटे झाली असताना घड्याळाच्या तास काटा व मिनिट काटा यामधील कोन किती अंशाचा असेल?

170         160          150          यापैकी नाही

उत्तर: 2. 160

3. 12(390) 8;7 (134) ;11(....?....)6.

279        239        229        यापैकी नाही

उत्तर: 3. 279  
 
4. Z = 52 आणि ACT = 48, तर BAT =.....?.....

42         44         46        यापैकी नाही

उत्तर: 3. 46

5. जर "BICYLE" हा शब्द "C3DZDM2 " असा लिहिला , तर "LABOUR " हा शब्द कसा लिहाल ?

MIC4VS         MBCP5S         MI3C4S         यापैकी नाही

उत्तर: 4. यापैकी नाही

6. 2,6,25,96,285,568,.......?........

782         1076         567       यापैकी नाही

उत्तर: 3. 567

7. 14,183,62,143,94,......?

123        119       132        यापैकी नाही

उत्तर: 2. 119

8. 8 EF 17 GH :: ........?  .......... : 25  MN

17 LK         17 KL         17 OP         यापैकी नाही

उत्तर: 4. यापैकी नाही

9. PAIR : 2161423 :: CAT : .......?......

8625       82725         9726            यापैकी नाही

उत्तर: 1. 8625

10. GHI, XYZ,JKL, .........? MNO,RST.

PQR         ABC         UVW        यापैकी नाही

उत्तर: 3. UVW

11. "A" आणि "B "  हे दोघे भाऊ आहेत . "C " आणि "D" बहिणी आहेत . "A" चा मुलगा "D " चा भाऊ आहे. तर 'B' चे "C "  बरोबर नाते काय ?

काका             पुतण्या         भाऊ         यापैकी नाही

उत्तर: 1. काका

12. 20: 30::.....?.....:56

36         44            42        यापैकी नाही

उत्तर: 3. 42

13. एका सांकेतिक भाषेत WATER हा शब्द DZGVI असा लिहतात , तर त्याच भाषेत PEN हा शब्द कसा  लिहाल ?

MVK         KMV         KVM       यापैकी नाही

उत्तर: 3. KVM 

14. 6(15)3;2(3)1;4(?)6
10    
11        
18         
यापैकी नाही

उत्तर: 1.10

15. 25,32,43,56,73,.......?

89    92       101        यापैकी नाही

उत्तर: 2. 92

16. 25 %-(25%25%) =
0.1875       
0.2715        
0.1525        
यापैकी नाही
उत्तर: 1. 0.1875   

विषय : मराठी (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

अमरावती  तलाठी भरती लेखी परीक्षा मराठी  प्रश्नसंच -2013
1. 'आम्हा मुलांना कोण विचारतो ? या वाक्यातील विशेषनाचा प्रकार सांगा .

दर्शक विशेषण         प्रश्नार्थक विशेषण         सर्वनामिक विशेषण     यापैकी नाही

उत्तर: 3. सर्वनामिक विशेषण 

2. 'मी नककीच क्रिकेट शिकेन.' या वाक्यातील अर्थ कोणता ?

आज्ञार्थ         विध्यर्थ         संकेतार्थ         यापैकी नाही  

उत्तर: 4. यापैकी नाही  

3. 'चूक' या शब्दाचे अनेकवचन रूप सांगा .

चूका      चुकी         चूक     यापैकी नाही  

उत्तर: 3. चूका

4. 'हरी' या नामाचा प्रकार ओळखा .

विशेषणाम         सामान्यनाम         धातुसाधित नाम         यापैकी नाही

उत्तर: 1. विशेषणाम

5. 'खोंड' या शब्दाचे  लिंग कोणते ?

नपुसकलिंग         स्त्रीलिंग         पुल्लिंग         यापैकी नाही

उत्तर: 3. पुल्लिंग 

6. 'दंगामस्ती' हा शब्द खालीलपैकी कोणत्या प्रकारात मोडतो ?

फारशी + मराठी             मराठी + फारसी         फारसी + फारशी          यापैकी नाही

उत्तर: 2. मराठी + फारसी  

7. 'सारखा' हे कोणत्या प्रकारचे उभयान्वयी अव्यय आहे ?

तुलना वाचक         योग्यतावाचक        संबंध वाचक         यापैकी नाही  

उत्तर: 2. योग्यतावाचक 

8. 'म्हणून' हे कोणत्या प्रकारचे उभयान्वयी अव्यय आहे ?

स्वरूपबोधक           न्यूनत्वबोधक         विकल्प बोधक         यापैकी नाही

उत्तर: 1. स्वरूपबोधक 

9. 'नोकरीस' यातील विभक्तीचा प्रकार कोणता ?

तृतीया         चतुर्थी           सप्तमी         यापैकी नाही

उत्तर: 2. चतुर्थी 

10. 'तू गाणे गातोस.' या वाक्यातील प्रयोग ओळखा.

कर्तरी   कर्मणी         भावे         यापैकी नाही

उत्तर: 5. कर्तरी

11. खालीलपैकी चुकीचा पर्याय निवडा .

बही : + अंग = बहिरंग             तेजस + कण  = तेज : कणसम + गती = संमती              यापैकी नाही

उत्तर: 3. सम + गती = संमती 

12. 'गरीब' या शब्दाचे सामान्यरूप कोणते ?

गरीबी         गरिबास         गरिबाने         यापैकी नाही   

उत्तर: 4. यापैकी नाही   

13. 'दलाल' हा शब्द कोणत्या भाषेतून  मराठी भाषेत आला आहे ?

कानडी         हिन्दी         फारशी      यापैकी नाही

उत्तर: 3. फारशी 

14. 'आज वेळ मिळाला तर मी गाणे शिकेन.' ह्या वाक्याचा प्रकार कोणता ?

मिश्र वाक्य  संयुक्त वाक्य   (केवल  = मिश्र ) वाक्य     यापैकी नाही

उत्तर: 1. मिश्र वाक्य 

15. 'ही मूर्ती खूप सुंदर आहे . ' या वाक्याचे उद्गारार्थी वाक्यात रूपांतर करा.

किती सुंदर मूर्ती आहे ही !             वा ! खूप सुंदर मूर्ती आहे ही !कोण सुंदर मूर्ती आहे ही !             यापैकी नाही

उत्तर: 1. किती सुंदर मूर्ती आहे ही ! 

16. 'पाच मुखी परमेश्वर' या म्हणीचा समर्पक अर्थ काय ?

कोठेही गेले तरी स्वभाव सारखाच         पंच म्हणतील तो निर्णयसर्वत्र परिस्थिति एकसारखी असते         यापैकी नाही 

उत्तर: 4. यापैकी नाही 

17. 'कृपण' या शब्दाचा  विरुद्ध अर्थी शब्द कोणता ?

कृतघ्न         उदार        अवकृपा         यापैकी नाही

उत्तर: 2. उदार  

18. 'मुलाहिजा बाळगणे'  या  वाक्यप्रचाराचा अर्थ काय ?

पर्वा  करणे         सांभाळ करणे         द्वेष असणे         यापैकी नाही

उत्तर: 1. पर्वा  करणे   

19. खालीलपैकी शुद्ध शब्द  कोणता ?

विनंती         उर्मी         ऊहापोह         यापैकी नाही

उत्तर: 1. विनंती 

20. अनेक गोष्टीत एकाच वेळी लक्ष देणारा म्हणजे .............

आगंतुक              हुरहुन्नरी     अष्टावधानी          यापैकी नाही

उत्तर: 3. अष्टावधानी   

*   विषय :  इंग्रजी (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1. From Noun from the word "Defy "

a) Defiance        b) Definite         c) Defiable         d) None of these

Ans: 1. Defiance 

2.  The servant brought the water in a -------------

a) Pale             b) Pail        c) Peal             d) None of these

Ans: 1. Pail 

3. " He sang songs."  Change this sentence into Passive Voice.

Songs are sung by him         Songs has sung by himSongs had been sung by him             None of these

Ans: 4. None of these

4. A city that is set on ------- hill cannot be hid. use suitable artical in the blank.

the             a           an             None of these

Ans: 2. a

5. " I am right " Add a question tag.

I am right, isn't I ?           I am right, am I ?I am right, aren't I ?               None of these

Ans: 3.  I am right, aren't I ?   

6. They ----- the bridge  for several months.

have been building  buildwill build         None of these

Ans: 1. have been building  

7. He ------always grumbling.

has            had             was        None of these

Ans: 3. was

8. " I am giad that you are successful ".

Complex        Simple         Compound          None of these

Ans: 1. Complex   

11. What is the meanings of "Set Out " ?

to establish         to depart     to begin         None of these

Ans: 2. to depart     

12. What is the synonym of the word " Ingenious."?

Sincere         Generous         Inventive       None of these

Ans: 3. Inventive   

13. Neeru is at sea  in Economics.  what is the meaning of Underlined words ?

Perfect        Deficient       Clevere         None of these

Ans: 2. Deficient    

14. The house was made ------- chocolate.

of          by            with             None of these

Ans: 1. of

15. "It is a great shot." Make this sentence Exclamatory.

Oh ! a great                How great shot it is !What a shot !              None of these

Ans: 3. What a shot !

16. This is the ------ the two books on tis subject.

better of                   best of        good of                 None of these

Ans: 1. better of

17. Which of the following is correct sentence ?

sign on this paper                 Fear from GodI asked a ticket                 None of these

Ans: 4. None of these

18. Crow- " Caws " : tiger - " Roars"; Bull "------"

Bellows       Barks         Bells             None of these

Ans: 1. Bellows

19. A remedy which never fails is " --------"

Reticent          Infallible      Alimony        None of these

Ans: 2. Infallible    

20. " Get me some tea Plase ! Find  the expression from the following ?

Requaest       Order         Instruction         None of these

Ans: 1. Requaest    

#विषय : सामान्य ज्ञान (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1.  " ......." ही वनस्पती अपुष्प वनस्पती आहे.

गुलबक्षी         धोतरा         नेचे       यापैकी नाही

उत्तर: 3. नेचे  

3. २०१३ सालचा दादासाहेब फाळके पुरस्कार ........... यांना मिळाला .

प्राण         यश चोप्रा         गुलजार        यापैकी नाही

उत्तर: 3. गुलजार 

4. "लाँग वॉक टु फ्रीडम" हे आत्मचरित्र कोणाचे ?

नेल्सन मंडेला             लॉर्ड माऊंटबॅटनबॅ. महम्मद अली जींना         यापैकी नाही

उत्तर: 1. नेल्सन मंडेला

5. "गगन नारंग" हे व्यक्तिमत्व कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे ?

गोल्फ         टेबल टेनिस         नेमबाजी       यापैकी नाही

उत्तर: 3. नेमबाजी  

6. खालीलपैकी कोणत्या धातुला " राजधातू " म्हणतात ?

प्लॅटिनम      पारा         टंगस्टन             यापैकी नाही

उत्तर: 1. प्लॅटिनम    

7. भारतात एकूण  ........... उच्च न्यायालये आहेत.

१८    १९    २१       यापैकी नाही

उत्तर: 3. २१  

8. महाराष्ट्र विधानपरिषदेत .......... सदस्य राज्यपालांकडून नियुक्त केले जातात .

एक तृतीयांश         एक षष्ठाश       एक बारांश          यापैकी नाही

उत्तर: 2. एक षष्ठाश  

9. "अॅडम स्मिथ" हे व्यक्तिमत्व  कोणत्या क्षेत्राशी संबधित आहे ?

अर्थशास्त्र        राज्यशास्त्र         तत्वज्ञान             यापैकी नाही

उत्तर: 1. अर्थशास्त्र 

10. "RBI" ची स्थापना  कधी करण्यात आली ?

१९३५      १९४९         १९२१     यापैकी नाही

उत्तर: 1. १९३५ 

11. "काकोरी" कटाशी  संबधित क्रांतिकारक कोण ?

सूर्यसेन         लाला हरदयाळ          रामप्रसाद बिस्मिल     यापैकी नाही

उत्तर: 3. रामप्रसाद बिस्मिल

12. "प्रार्थना समाजाची" स्थापना कोणी केली ?

जगन्नाथ शंकरशेठ         भाऊ दाजी लाड         आत्माराम पांडुरंग         यापैकी नाही

उत्तर: 3. आत्माराम पांडुरंग   

13. " .........." राज्यातील फैजपूर येथे १९३६ साली राष्ट्रीय ' सभेचे पहिले ग्रामीण अधिवेशन 'भरले होते .

उत्तर प्रदेश         महाराष्ट्र         बिहार         यापैकी नाही

उत्तर: 2. महाराष्ट्र    

14. "DYNE"  हे  कशाचे एकक आहे ?

कार्य         बल        दाब         यापैकी नाही

उत्तर: 2.  बल   

15. " .............." हा उपयोग कार्बनडाय ओक्साइड या वायुचा  नाही .

शितपेये निर्मिती         शुष्क बर्फ बनवणे             खाण्याच्या सोडयात वापर     यापैकी नाही

उत्तर: 4. यापैकी नाही

18. "कान्हा राष्ट्रीय उद्यान" कोणत्या राज्यात आहे ?

राजस्थान         आसाम         मध्यप्रदेश      यापैकी नाही

उत्तर: 3. मध्यप्रदेश   

19. खालीलपैकी कोणते सरोवर गोडया पाण्याचे आहे ?

पुलिकत     चिल्का         कोलेरू         यापैकी नाही

उत्तर: 4. यापैकी नाही

20. "कोरबा" औष्णिक विद्युत केंद्र कोणत्या राज्यात आहे ?

मध्यप्रदेश         ओरिसा         छत्तीसगड       यापैकी नाही

उत्तर: 3.  छत्तीसगड    
_____________________________________

तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच (भाग - 2)

विषय : सामान्य ज्ञान (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1. खालीलपैकी कोणाचा भारताच्या घटना समितीमध्ये समावेश नव्हता ?

पं.  जवाहरलाल नेहरू     बे . महमद आली जींना       वल्लभ भाई पटेल         आचार्य कृपालांनी

उत्तर : 2. बे . महमद आली जींना   

2. "घटनेतील 'कलम 51 अ'  अनुसार मतदानाचा हक्क बजाविणे  हे भारतीय नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य  ठरते "

संपूर्णत : चुकीचे आहे       पूर्णत : बरोबर आहेवस्तुस्थितीशी सुसंगत नाही         अंशाट : बरोबर आहे

उत्तर : 1.संपूर्णत : चुकीचे आहे

3. राष्ट्रपतीची निवड करण्याच्या प्रक्रियेत खालीलपैकी कोणाचा सहभाग नसतो ?

लोकसभा सदस्य         राज्यसभा सदस्य         विधानसभा सदस्यविधानपरिषद सदस्य

उत्तर : 3.विधानपरिषद सदस्य

4. ............ घटनादुरुस्तिनुसार  भारतीय घटनेत सर्वाधिक, मूलगामी व व्यापक दुरुस्त्या करण्यात आल्या आहेत.

सव्विसाव्या     बेचाळीसाव्या       चव्वेचाळीसाव्या     शहात्त्राव्या

उत्तर : 2.बेचाळीसाव्या        

5. खालीलपैकी कोणत्या कलमातील तरतुदींनुसार 'भारतरत्न' व 'पद्म' सन्मान प्रदान केले जातात ?

कलम 18  कलम 11         कलम 32         कलम 13

उत्तर : 1.कलम 18

6. खालीलपैकी कोणती संस्था स्थानिक स्वराज्य संस्था नाही ?

नगरपालिका         महानगरपालिकाकटक मंडळ         राज्य परिवहन महामंडळ

उत्तर :4.राज्य परिवहन महामंडळ

7. 'जिल्हाधिकारी' हा जिल्हा परिषदेचा अध्यक्ष असावा, अशी शिफारस ............ समितीने केली होती .

बळवंतराय मेहता        अशोक मेहता         ल.ना. बोंगीरवार     वसंतराव नाईक

उत्तर : 1.बळवंतराय मेहता

8. ग्राम पंचायतीना आपल्या आपल्या मालकीची संपती भाडे (लीज) तत्वावर द्यावयाची झाल्यास त्याकरिता त्यांना कोणाच्या परवानगीची आवश्यकता असते ?

जिल्हाधिकारी         मुख्य कार्यकारी अधिकारीविभागीय आयुक्त         ग्रामविकास मंत्री

उत्तर : 2.मुख्य कार्यकारी अधिकारी

9.'महाराष्ट्र राज्य जिल्हा परिषद व पंचायत समिती अधिनियम 1961' अन्वये सामन्यत:  .......... खेड्यांसाठी पंचायत समितीची रचना करण्यात आली आहे .

25         50        75        100

उत्तर : 4. 100

10.'अ' जीवनसत्वाच्या अभावामुळे खालीलपैकी कोणता रोग उद्भवतो ?

रातांधळेपणाबेरीबेरीस्कर्वीमुडदुस

उत्तर : 1.रातांधळेपणा

विषय : गणित (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1. एका टेनिस खेळाच्या स्पर्धेत एकूण दहा खेळाडूंनी भाग घेतला होता, प्रतेकशी एकदा सामना खेळल्यास एकूण स्पर्धेत किती सामने खेळले गेले ?

36    45       20        100

उत्तर : 1. 45  

2. 21 ते 30 पर्यंतच्या सम व विषम संकयांच्या बेरजेतील फरक किती ?

130         125         55         5 *

उत्तर :4. 5

3. पाच अंकी मोठ्यात मोती सम व चार अंकी लहनात लहान विषम संख्यातील फरकातील सर्व अंकाची बेरीज पुढीलपैकी कोणती  ?

44        43    42  41

उत्तर :3. 42  

4. 19 सुतार 19 दिवसात 19 खिडक्या तयार करतात. तर एक सुतार 19 खिडक्या किती दिवसात तयार करील ?

19    38        289        361

उत्तर : 4. 361

5. प्रत्येक मुलाला 8 याप्रमाणे चॉकलेट वाटल्यास शेवटच्या मुलाला 6 चॉकलेट कमी पडतात. तीच चॉकलेट प्रत्येकाला 7 या प्रमाणे वाटल्यास शेवटच्या मुलाला एक चॉकलेट जास्त मिळते, तर कमीत कमी एकूण किती चॉकलेट होती ?

50       56        52        54    

उत्तर : 1. 50  

6. 548*2 या संख्येला 12 ने नि : शेष भाग जातो , तर * च्या जागी

1        3        5      7

उत्तर :3. 5 

7. पाच क्रमवार सम संख्यांची सरासरी 36 आहे. तर त्यापैकि  सर्वात लहान संख्या ही सर्वात मोठ्या संख्येच्या किती पट आहे ?

5/4        3/4        4/5       4/3

उत्तर : 3. 4/5

8. सचिनच्या सलग पाच डावातील धावा अनुक्रमे 80,90,100व m आहेत. जर त्या पाच डावाची त्याची सरासरी धावसंख्या 100 असेल , तर त्याने पहिल्या डावपेक्षा शेवटच्या डावात किती अधिक धावा काढल्या ?

50       20        130        10

उत्तर : 1. 50

9. अशी लहानात लहान संख्या शोधून काढा . की जिला 12 ने भागल्यास बाकी 5 उरते, 18 ने भागल्यास बाकी 11 उरते व 24 ने भागल्यास बाकी 17 उरते ?

137    65   203        10

उत्तर : 2. 65

10.ताशी 60 किमी वेगाने जाणार्या 480 मीटर लांबीच्या  मालगाडीस 420 मी. लांबीचा बोगदा ओलांडण्यास किती वेळ लागेल ?

1 मी.4 से.         54 से.        1 मी. 12 से.         45 से.

उत्तर : 2.54 से.

11. मुंबई ते अमरावती हे 750 किमी अंतर आहे. एकाच वेळी सकाळी 6 वा. परस्परविरुद्ध दिशेने निघालेल्या गाड्यांचा वेग अनुक्रमे ताशी 55 किमी व ताशी 70 किमी असल्यास , दोन्ही गाड्या एकमेकीस किती वाजता भेटतील ?

स. 11 वा.         स.11.30     दू. 12.30 वा.         दू. 12 वा.

उत्तर : 4. दू. 12 वा.

12. 28 मजूर रोज 8 तास काम करून एक काम 25 दिवसात संपवितात. तेच काम 40 मजुरांना 20 दिवसात संपवायचे असल्यास, रोज किती तास काम करावे लागेल ?

5    6        7      8      

उत्तर : 3. 7

13 'अ','ब','क' हे तिचे मिळून एक काम 8 दिवसात करतात. एकटा ब ते काम 20 दिवसात पूर्ण करतो. तर 'क' ला तेच काम करण्यास 30 दिवस लागतात. तर 'अ' तेच काम स्वतंत्रपणे किती दिवसात पूर्ण करेल ?

30    20    25    24

उत्तर : 4. 24

14. 28 माणसे एक काम काही दिवसात पूर्ण करतात. जर दिवसाची संख्या 2/3 केली, तर आणखी लोतो माणसे कामावर घ्यावी लागतील ?

42         7        14       28

उत्तर : 3. 14

15. एक पाण्याची टाकी एका नळाने 8 तासात भरते . तर दुसर्या नळाने 4 तासात रिकामी होते. दोन्ही नळ एकाच वेळी चालू केले, तर भरलेली टाकी किती तासात रिकामी होईल ?

4    8  6    5

उत्तर :2. 8

16. 12 % अल्कोहोल असलेल्या 40 लीटर द्रावणात किती लीटर पाणी ओतावे म्हणजे अल्कोहोलचे प्रमाण 8 % होईल ?

60 ली.         30ली.         20 ली.        40 ली.

उत्तर : 3. 20 ली.

17. 12:X : 27 या तिन्ही संख्या प्रमाणात आहेत, तर X = किती ?

24        21        18       14

उत्तर : 3. 18   

18. 10 वर्षांपूर्वी मुलगा व वडील यांच्या वयांचे गुणोत्तर 1 : 7 होते , परंतु 10 वर्षांनंतर त्यांच्या वयाचे गुणोत्तर 1 : 2 होईल , तर वडिलांचे आजचे वय किती ?

24 वर्षे         38 वर्षे           36 वर्षे             28 वर्षे

उत्तर : 2. 38 वर्षे

19. एका गावात मराठी जाणणारे 82 % हिंदी  जाणणारे 76 % लोक असून दोन्ही भाषा जाणणारे 2,244 लोक आहेत. जर त्या गावात दोन्ही भाषा न जाणणारे 8 % लोक असल्यास  त्या गावाची लोकसंख्या किती ?

6,800         5,100         3,400 *         यापैकी नाही 

उत्तर : 3. 3,400 

20. चहा पावडरचा भाव 25 % ने वाढला. घरात चहा पावडरची किती टक्के कपात करावी म्हणजे खर्चात वाढ होणार नाही ?

25 %         20 %       30 %         2.15%

उत्तर : 2. 20 %

21. वसंतने एक घड्याळ 15 % नफ्याने विकले. जर त्याने ते घड्याळ 8 % नफ्याने विकले असते तर त्याला 42 रुपये कमी मिळाले असते, तर त्या घड्याळाची खरेदीची  किंमत किती ?

700 रु.         800 रु.         500 रु.         600 रु.

उत्तर :4. 600 रु.

 22. एका दोन अंकी संखेतील अंकांची बेरीज 11 आहे. त्या संख्येतील अंकाची अदलाबदल करून येणारी संख्या मूळ संख्येपेक्षा 63 ने लहान आहे,  तर मूळ संख्या कोणती ?

74         29         83         92

उत्तर :4. 92

23. दोन संख्यांचा गुणाकार 384 असून त्यांचा भागाकर 6 आहे. तर त्यापैकि लहान संख्या कोणती ?

48         8        24         12

उत्तर : 2.8

24. एक समद्विभुज काटकोन त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ 36 चौ.कि.मी.  आहे, तर त्यांच्या कर्णाची लांबी किती ?

6 >2        6        12       6>3

उत्तर : 3.12

25. एका माकड 15 मी. उंच असलेल्या खांबावर चढण्याचा प्रयत्न करते. ते एका मिनिटाला 5 मी. चढते व दुसर्या मिनिटाला 3 मी. खाली घसरते , असे करता करता ते किती मिनिटात त्या खांबाचे टोक गाठेल ?

6         10     15     11

उत्तर : 4.11

विषय : मराठी (तलाठी परीक्षेतील प्रश्नसंच)

1. खालीलपैकी कोणती स्वरसंधी नाही ? कशाप्रकारे होईल ?

मन्वंतर         सूर्यास्त          उमेश             मतैक्य

उत्तर : 2.सूर्यास्त

2.  'शब्दच्छल' या संधीची फोड कशाप्रकारे होईल ?

शब्द + छल       शब्द + चल             शब्द + सल         शब्द + च्छल

उत्तर : 1.शब्द + छल    

3. पुढील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांची  जात सांगा. आमच्या गावात बरेच पाटील आहेत.

भाववाचक नाम         सामान्य नाम           विशेषण         विशेषनाम

उत्तर :2. सामान्य नाम            

4. भाववाचक नाम ओळखा .

फुशारकी       शहराणी  मुले             थोडी फळे         बोलका पत्थर

उत्तर : 1.फुशारकी     

5. 'प्रामाणिकपणा' हे ...........आहे.

विशेषनाम         सामान्यनाम             क्रियापद         भाववाचक नाम*

उत्तर : 4.भाववाचक नाम

6. 'बेडूक' या शब्दाचे स्त्रीलिंग रूप -

बेडूक             बेडकी             बेडकीन         बेडके

उत्तर :2.बेडकी  

7. पुढीलपैकी कोणता शब्द नपूसंकलिंग नाही ?

पुस्तक         चित्र                 मंगळसूत्र         शाळा

उत्तर :4. शाळा

8. मला परीक्षेची भीती वाटते. अधोरेखित शब्दाची विभक्ती सांगा ?

चतुर्थी             पंचमी                 षष्ठी           सप्तमी

उत्तर : 3.षष्ठी

9. खालील वाक्यातील ठळक अक्षरातील शब्दांची विभक्तीचा प्रकार शोधा.  मुलांनो, ही वाक्य दहा मिनिटात लिहा.

द्वितीय         सप्तमी          पंचमी             संबोधन

उत्तर :2. सप्तमी

10. पुढील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाची जात ओळखा.
'जो मुलगा अभ्यास करील तो पास होईल'

दर्शक सर्वनाम         संबंची सर्वनाम        अनिश्चित सर्वनाम         प्रश्नार्थक सर्वनाम

उत्तर :2.संबंची सर्वनाम      

11. सर्वनाम हे ........

पदार्थाचे नाव सांगते                 नामाबद्दल विशेष माहिती सांगतोक्रिया दाखवून वाक्याचा अर्थ पुरा करते         नामाच्या ऐवजी येते

उत्तर : 4.नामाच्या ऐवजी येते

12. मराठीत  लिंगानुसार बदलणारी सर्वनामे किती ?

तीन             चार                 तीन       पाच

उत्तर :3.तीन     

13. 'आजची पुजा चांगली झाली' या वाक्यात झालेल्या विशेषणाचे प्रकार ओळखा .

अव्ययसाधित विशेषण       विधिविशेषण            उत्तर विशेषण      नामसाधित विशेषण

उत्तर :2.विधिविशेषण            

14. खालील कोणता शब्द विशेषण नाही ?

निस्तेज         निर्धास्त         निरोप            निराश

उत्तर :3.निरोप

15. 'त्या राजाला शोभले' या वाक्यातील कर्म ओळखा.

राजाला         मुकुट            शोभतो                 त्या

उत्तर : 2.मुकुट

16. माला दररोज एवढा डोंगर चढवत नाही. अधोरेखित क्रियापदाचा प्रकार ओळखा ?

शक्य क्रियापद     प्रयोजक क्रियापद             संयुक्त क्रियापद         साधित क्रियापद

उत्तर : 1.शक्य क्रियापद

17. वाक्यातील कालवाचक क्रियाविशेषण शोधा- 'सदा सर्वदा योग तुझा घडावा'

योग         तुझा             सदासर्वदा           घडावा

उत्तर : 3.सदासर्वदा 

18. 'चमचम' हे कोणत्या प्रकारचे क्रियाविशेषण आहे ?

गतिदर्शक         स्थितिदर्शक         अनुकरणदर्शक *        प्रकारदर्शक

उत्तर : 3.अनुकरणदर्शक

19. हे शब्दाला जोडून येतात म्हणून त्यांना .......... असे म्हणतात .

उभयान्वयी         केवलप्रयोगी         शब्दयोगी        क्रियाविशेषण

उत्तर : 3. शब्दयोगी     

20. 'चाकूमुळे' यातील मुळे हे कोणते अव्यय आहे ?

 उभयान्वयी         केवलप्रयोगी             क्रियाविशेषण         शब्दयोगी

उत्तर : 4.शब्दयोगी

21. माझ्याकडून कॉफी घेतली गेली. या वाक्यातील प्रयोग ओळखा ?

कर्मणी प्रयोग  भावे प्रयोग         कर्तरी प्रयोग         संकीर्ण प्रयोग         

उत्तर : 1.कर्मणी प्रयोग    

22. ' भारतीय क्रिकेट संघाने विश्वचषक जिंकला ' या वाक्यातील विधे कोणते ?

विश्वचषक जिंकला            भारतीय क्रिकेट संघानेक्रिकेट संघाने                 क्रिकेट संघाने विश्वचषक

उत्तर :1. विश्वचषक जिंकला      

23.खालीलपैकी  कोणते उदाहरण वैकल्पिक द्वंद्वं  समासाचे  नव्हे.

खरे खोटे             चारपाच         भलेबुरे         चहापाणी

उत्तर : 4.चहापाणी

24. वेसण घालणे याचा  अर्थ ..............

वारंवार बजावून  सांगणे                 खूप दु:ख  देणेमर्यादा घालणे                    हौस पुरवणे

उत्तर : 3.मर्यादा घालणे           

25. "चोराच्या मनात चांदणे" या म्हणीला समानार्थी म्हण ओळखा .

मन चिंति ते वैरी न चिंती             ओळखीचा चोर  जीवे न सोडीखाई त्याला खवखवे           असंगाशी संग अन प्राणाशी गाठ

उत्तर : 3.खाई त्याला खवखवे
___________________________________

Wednesday, September 9, 2015

लोकसभा

��लोकसभा ��

®
लोकसभेची निर्मिती ब्रिटन आणि कॅनडाच्या कॉमन सभागृहाच्या धर्तीवर करण्यात आली आहे.

 ��सभासदांची संख्या : घटनेच्या 81 व्या कलमामध्ये लोकसभेच्या सभासदांची संख्या निर्धारित करण्यात आली आहे. 1974 च्या 31 व्या घटनादुरुस्तीनुसार घटकराज्यांच्या सभासदांची संख्या 525 तर केंद्रशासीत प्रदेशांची सभासद संख्या 20 इतकी करण्यात आली आहे. परंतु लोकसभेत जास्तीत जास्त 552 इतके सभासद सांगितले आहेत. त्यामध्ये 530 घटकराज्य. 20 केंद्रशासीत प्रदेश आणि जर अँग्लो इंडियन समाजाला लोकसभेत प्रतिनिधीत्व मिळाले नाही तर दोन सदस्यांची नेमणूक करण्याचा अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतीला आहे. भारतीय लोकप्रतींनिधी कायदा 1951 नुसार पाच ते साडेसात लाख मतदारांमागे एक लोकसभेचा उमेदवार निवडला जातो.

�� मतदारसंघ निर्धारण आयोग : या आयोगाची निर्मिती 1972 साली करण्यात आली. त्या आयोगाचा अध्यक्ष सर्वोच्च न्यायालयाचा एक न्यायाधीश असतो.

��उमेदवारांची पात्रता :

घटनेच्या 84 व्या कलमात सभासदांची पात्रता सांगितली आहे ती पुढीलप्रमाणे

��तो भारताचा नागरिक असावा.

 ��त्याच्या वयाची 25 वर्ष पूर्ण झालेली असावीत.

 ��संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.

��निवडणूक पद्धत : लोकसभेची निवडणूक प्रत्यक्ष प्रौढ मतदान पद्धतीने होते. ती निवडणूक आयोगाच्या नियंत्रणाखाली होते.

 ��लोकसभेचा कार्यकाल : पाच वर्ष इतका आहे परंतु तो कार्यकाल पूर्ण होण्यापूर्वी लोकसभा विसर्जित करण्याचा अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतीला आहे. आणीबाणीच्या कालखंडात संसद कायदा करून लोकसभेचा कार्यकाल फक्त एकदाच एका वर्षासाठी 83/2 कलमानुसार वाढवू शकतो.

 ��सभासदांचा कार्यकाल : प्रत्येक सभासदाचा कार्यकाल हा 5 वर्ष इतका असतो परंतु कार्यकाल पूर्ण होण्यापूर्वी आपला राजीनामा लोकसभेच्या सभापतींकडे देऊ शकतो.
 बैठक किंवा अधिवेशन : घटनेच्या 85 कलमामध्ये सांगितल्याप्रमाणे राष्ट्रपती संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाची वाटेल त्या वेळी अधिवेशन बोलवितो परंतु दोन अधिवेशनामध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

 ��गणसंख्या : कोणत्याही सभागृहाचे कामकाज चालविण्यासाठी आवश्यक असलेली सभासद संख्या म्हणजेच गणसंख्या होय. ती 1/10 इतकी निर्धारित करण्यात आली आहे.

 ��पदमुक्तता : कोणत्याही सभागृहाची परवानगी न घेता एखादा सदस्य सतत 60 दिवस सभागृहात गैरहजर राहिल्यास त्याचे सभासदत्व आपोआप रद्द होते. परंतु (60 दिवसात संबंधित सभागृहाला लागोपाठ चार दिवस सुट्ट्या आल्या असतील तर सभासदत्व रद्द होत नाही.)

�� लोकसभेचा सभापती कार्य आणि अधिकार ��

��लोकसभेत निवडून आलेल्या एका सदस्याची सभापती म्हणून व दुसर्‍या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून लोकसभेतील सदस्यांकडून निवड केली जाते.

��कार्य ��

��धनविधेयक आहे की नाही हे ठरविणे.

 ��प्रश्न आणि उपप्रश्न विचारण्यास परवानगी देणे.

 ��प्रवर समितीच्या अध्यक्षांची नियुक्ती करणे.

�� कमरोको प्रस्ताव आणण्यासाठी सभापतींची परवानगी आवश्यक आहे.

 ��सभागृहात शांतता व सुव्यवस्था राखणे.

 ��सभागृहाचे कामकाज सुरू होण्यासाठी पुरेशी गणसंख्या नसेल तर कामकाज थांबविणे.

 ��राष्ट्रपतीने दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक बोलविल्यास अध्यक्षपद भूषविणे.

 ��सामान्य उद्देश समिती, नियम समिती व कार्यवाही समितीचा सभापती पदसिद्ध अध्यक्ष असतो.